ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )

27

جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )

و گروهى از خوارج چنان بودند كه يكى از ايشان يك خرما را كه از نخل فرو افتاده بود برداشت و در دهان خود نهاد و سپس آن را به رعايت ورع و پارسايى از دهان بيرون انداخت . ابو بلال مرداس هم كه از خوارج است بسيارى از فرقه‌ها به مناسبت شدت و صحت و استوارى عبادت و محكمى نيت ، او را از خود مى شمرند و صاحب مكتب فكرى مى دانند . معتزله او را از خود مى شمرند و مى گويند : او در حالى كه منكر جور و ستم سلطان و فراخواننده به حق بود خروج كرد ، و بنابراين از اهل عدل است و در اين مورد به گفتار او به زياد بن ابيه استناد مى كنند ، و چنان بود كه زياد بر منبر ضمن خطبه‌يى چنين گفت : به خدا سوگند بدون ترديد نيكوكار را در قبال گناه گنهكار و حاضر را در قبال جرم غايب و درست را در قبال جرم نادرست خواهم گرفت . مرداس برخاست و گفت : اى انسان آنچه را كه گفتى شنيديم ، خداوند متعال به پيامبر خود ، ابراهيم چنين نفرموده است ، بلكه مى فرمايد : « و ابراهيم كه به عهد خود